Karartma Geceleri Romanının Özeti ve Değerlendirmesi

İkinci Dünya Savaşının karneli kara günleri ve baskıcı politikaları herkesi olduğu gibi ülke aydınlarını da etkilemektedir ve böylesine bir ortamda, şair ve edebiyat öğretmeni Mustafa Ural, idealleri uğruna mücadele eden toplumcu sol görüşlü bir öğretmen olarak karşımıza çıkmakta.

Ural; sefaletin diz boyu olduğu, Alman ordularının Bulgaristan sınırına kadar dayandığı günlerde, toplatılan şiir kitabı nedeniyle ifadeye çağrılmakta, İstanbul ve Ankara’da aranmaktadır.

Mevsim kıştır. Sağlık problemleri nedeniyle hemen teslim olmak istemez. İstanbul’un soğuk ve karartılmış sokaklarında kaybolmaya çalışır, dost evlerine sığınır. Tutuklandığı zaman cadı avı bitmiştir ama bıraktığı izler uzun süre silinmeyecektir.


“Suç neresindeydi yaptığı işin? Şiir yazmak dünyanın neresinde suçtu, faşist ülkelerden başka?”

Bir çırpıda okunacak eser, aynı zamanda yazarın karatılmış yıllarının otobiyografik esasen anı-roman bir özeti, çalkantılı sistemi eleştiri niteliğinde. Atilla İlhan tarafından “fedailer mangasının demirbaşı” olarak adlandırılacak Rıfat Ilgaz, Mustafa Ural’ın kaçış öyküsünü son derece sürükleyici bir biçimde anlatırken, savaşın etkisindeki Türkiye’nin tek partili yıllarına da ışık tutuyor; başından geçenleri Mustafa Ural üzerinden bizlere aktarıyor.

Eleştiriler de var elbet. Eserin tamamında solcu dostların tamamı; aranan bir suçluyu – başlarına gelecekleri bilmelerine rağmen – çekinmeden saklayabilecek son kuruşlarını harcayabilecek kadar vatansever, “Asteğmen İlhan” ise en zorlu gününde Mustafa Ural’ı misafir etmeyi reddeden – yedikleri yemeğin parasını dahi ödeten – yardım getirdim bahanesiyle sonraları evlerinden çıkmayacak hovarda ve menfaatçi bir kişi olarak resmedilmiş, özetle finalde asker eleştirisinin altı çizilmiş. Eski öğrencilerinden Ayten’le olan görüşmesinde Ural’ın gönül ilişkisine olan inancı netleşiyor ve mahkeme finali sürpriz bir biçimde sonuçlanıyor.

MEB tarafından 100 temel arasına alınan “Karartma Geceleri”, Tarık Akan ve  rejisör Yusuf Kurçenli’nin başarılı performansıyla beyaz perdeye taşınır ve katıldığı festivallerden ödüllerle döner. Sabahattin Ali ve Nâzım Hikmet’e gönderilen selamları da atlamamak gerek!


1979 → İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim → Inter Star & Kanal 6 & Hür FM → Vatan Gazetesi → Turkcell → Bilge Adam → Boxer Dergisi → NTT Docomo → StarGrup - Şu sıralar Anadolu Üniversitesi Tarih bölümü öğrencisi. - BABA

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.