clock

Guguklu Saatler ile Geçmişe Özlem

EBAY ve Aliexpress’te “Cuckoo Clock” başlığı altında rastlayabileceğimiz yüksek fiyatlı nostaljik guguklu saatler kimilerine göre uyku kaçıran eski bir duvar saatinden başka bir şey değil. Çocuklara göre ise içinden belli zamanlarda tahta kuş çıkan eğlenceli bir oyuncak. Ülkemizde guguklu saat fiyatları 70 dolar seviyelerinde ancak ahşap işçiliğinin yoğun olduğu motifli modellerde fiyatlar oldukça yükseliyor. Üstelik yabancı sitelerde de durum pek farklı değil.

Alman icadı olarak kayıtlara geçen guguklu saatlerin neredeyse tamamı köy evleri üslubunda imal edilir. Minik kuşumuz, saat başını bildirme vazifesini tamamlayınca, usulca yerinden doğrulur ve üzerine kapanacak kapıyı da beraberinde sürükleyerek gözden kaybolur. İki ağırlık, geleneksel olarak çam kozalağından imal edilir. Detaylarla dağılmayalım; ağırlıklı saat prensibiyle çalışırlar dinginlik ve huzur verirler. 

Geleneksel tarzda guguklu saat, dağ evi tarzı versiyonu, demiryolu stili ve kullanımı daha basit pil gücü ile çalışan modellere rastlanabilir. Yine de guguklu saat alacaklar mutlaka mekanik modelleri tercih etmeli.


En değerli Kara Orman saati, 1787’de imal edilen “mekanik dünya saati” dir. Bugün, Furtwangen’deki Alman saat müzesinde bulunmaktadır. Kaliteli çam ağaçları ile dolu 100 km’lik bir orman, yoğun kış aylarında ek gelir ihtiyacı duyan çiftçiler ve bol vakit Alman disiplini ile de birleşince ortaya böyle kaliteli eserler çıkmış özetle.

Almanya Kara Orman (Baden Württemberg) bölgesinin Triberg köyü ve sene olarak da 1630’lar vurgulansa da bazı kaynaklarda farklı bilgilere rastlayabiliyoruz. Çoğu zaman saatin doğuşuyla bağlantılı olan kişi Franz Ketterer’dır. Uzun kış ayları boyunca çiftliklere kar yağdığında halk çok sayıda farklı modeli yaratıp geliştirme imkanı buldu, en nitelikli ve ayrıntılı saati yapabilme adına yarışmalar düzenlendi. Tarihler 1808’ü gösterdiğinde Triberg ve Neustadt bölgelerinde 688 saat yapımcısı ve 582 saat pedalı ustası vardı. Ustalar her bahar geldiğinde; guguklu saatlerini kasabaya götürüp sergilerlerdi. 9013 kişilik nüfusun 790’ı saat yapımında ustalaşmıştı. Konuyla alakalı ilk eğitim merkezi ise 1850’de Baden’de kuruldu.

Klasik Türk edebiyatı klasikleri arasında yer alan guguklu saat eseri, Refik Halit Karay’ın en sevilen romanlarındandır.

1738’de ikametgahı Schönwald köyünde bulunan Franz Ketterer, saatlere guguklu kuş ekleyen ilk kişi olur. Bu sebeple guguklu saatler denildiğinde kitabi bir bilgi olarak Ketterer’in adına rastlarız. Bir gün Triberg kasabasına yolunuz düşerse, 5 metrelik boyu ve 150 kiloluk kuşuyla dünyanın en büyük guguklu saatini fotoğraflamadan geri dönmeyin. Prensipleri merak edenleri ilgili video kanalına davet ediyorum.

1979 → İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim → Inter Star & Kanal 6 & Hür FM → Vatan Gazetesi → Turkcell → Bilge Adam → Boxer Dergisi → NTT Docomo → StarGrup - Şu sıralar Anadolu Üniversitesi Tarih bölümü öğrencisi. - BABA

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.