açık internet

Açık İnternet’in Geleceği Tehdit Altında

Son 160 yıldır; telgraf, telefon, sinema, radyo ve televizyon gibi diğer bilgi teknolojilerinde görülen trajik sona kimseye ait olmayan İnternet de yaklaşıyor. Görünen o ki büyük şirketler, ancak belli bedelleri ödedikten sonra kullanabileceğimiz veriler sunacak. Hükumetler, telekom tekelleri, Google ve Facebook gibi internet devleri, bilgisayar korsanları ve STK’lar stratejilerini geliştiriyor. Birilerinin serbestçe erişebileceğimiz hobisi, zamanla başka birilerinin endüstrisine dönüşüyor özetle.

Kanalların her biri kabaca aynı hikaye akışına sahipti:

Mucitler teknolojileri keşfettiler. Hobi uzmanları bu teknolojinin uygulamalarına öncülük ettiler ve popülerleştirdiler. Karteller gelişimi fark etti; teknolojiyi ticarileştirdiler, rafine ettiler ve ölçeklediler. Kurumlar yeterince güçlendikten sonra hükümeti, teknolojiyi kilitlemelerine yardımcı olmak için kandırdılar. Kendilerini “doğal tekeller” olarak yeniden şekillendirdiler. 


Uzun bir durgunluk ve doygunluk döneminden sonra halihazırdaki teknolojiyi bozacak yeni bir teknoloji ortaya çıkar. Döngü kendisini defalarca tekrarlayacaktır. Şu anda, açık İnternet’in tekellerle çevrili olduğumuz sondan bir önceki adımına giriyoruz. Telgrafın, telefonun, radyonun, sinemanın, televizyonun ve daha fazlasının yerine alacak İnternet’i karıştırmanın şimdilik bir yolu yok gibi gözükebilir ancak küresel satranç tahtasındaki savaş henüz bitmedi. Açık İnternet’e yönelik savaş, çağımızın belirleyici bir konusudur.

Başlangıçta herkes kolayca kablo takabilir, ardından Mors Kodu mesajlarını arkadaşlarına iletebilirdi. Telgraf, pratik uygulamaları da olan eğlenceli bir araçtı. Zamanla çevresinde işletmeler ortaya çıktı. Durum; Western Union 1851’de kıtalararası hatlar oluşturup aralarında geçiş istasyonları kurduğunda değişti. Küçük telgraf şirketleri, rekabet edebilmek için Batı Birliğinin söz konusu ağına erişmek zorundaydı. Bir noktada Western Union öyle güçlüydü ki tek başına ABD Başkanını atayabilecek konuma geldi. Kolayca seçilecek Rutherford B. Hayes’in kampanyasını finanse etmekle kalmadılar, rakiplerinin telgraflarını da okuyarak adaylarının her zaman bir adım önde olmasını sağladılar.

Western Union’ın egemenliği ve tekel fiyatlaması, Alexander Graham Bell’in yeni icat ettiği telefonla işlerini aksatmasına kadar yıllarca sürecekti. Telekom devi AT & T, bir dizi hattan ve yerel telefon şirketlerinden sonra JP Morgan’ın desteğiyle Amerika genelinde uzun mesafe hatları kurdu. Yerel telefon şirketleri, müşterilerinin diğer şehirlerdeki kişileri arayabilmesi için uzun mesafe ağını kullanma ayrıcalığı adına AT & T’ye ödeme yapmak zorundaydı. AT & T, 1982’de FCC tarafından parçalanmadan önce onlarca yıl tekel oluşunun muazzam getirilerinden yararlanacaktı. AT & T’nin gelir olarak o yıllarda Dünyanın 6. büyük devleti haline geldiği kabul edilir bir gerçektir.

Sesli posta ve daha sonra bilgisayarlar için kritik bir veri depolama ortamı olarak kullanılan dijital kasetler esasen 1934’te AT & T laboratuvarlarından birinde icat edildi. Fakat o yıllarda siyasilerin de etkisiyle tehdit olarak görüldüler ve saklandılar. On yıllar sonra yeniden keşfedildiler. O yıllarda ortaya çıkmış olsalar şimdilerde bilgisayar teknolojilerinin ne kadar gelişebileceğini hayal edebiliyor musunuz?

Sinemanın icadından kısa bir süre sonra, ABD genelinde binlerce sinema salonu vardı; her konuda bağımsız üretilen çeşitli filmler gösterilebiliyordu. Bir film üretmeyi başarabilen herkes sonrasında yerel tiyatrolarda kolayca gösterebilirdi. Adolf Zukor, Paramount Pictures’ı kurduğunda bu durum da değişti. Küçük bağımsız tiyatrolar, en yeni filmi göstermek istediklerinde para ödeyerek kiralamak zorundaydılar.

İnternet; radyo ve tv’yi dahi katmadığımız bu can sıkıcı sonlara benzer akıbeti yaşayacak mı zaman gösterecek?

Son olarak piyasa değeri ile dünyanın en büyük 10 şirketini paylaşalım: 1) Apple Inc 2) Google 3) Microsoft 4) Exxon Mobil 5) Johnson & Johnson 6) General Electric 7) Amazon.com 8) Facebook 9) Wells Fargo 10) AT & T

İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim → Inter Star & Kanal 6 & Hür FM → Vatan Gazetesi → Turkcell → Bilge Adam → Boxer Dergisi → NTT Docomo → StarGrup - Şu sıralar Anadolu Üniversitesi Tarih bölümü öğrencisi. - BABA

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.